Lekkende parkeerdaken

Sommige parkeerdaken lekken enkele jaren na oplevering al. Langdurige lekkage laat zijn sporen na en geeft een aftandse indruk. Naast esthetisch verval en ongerief kan de indringing van hemelwater ook schade veroorzaken aan voertuigen die onder het dak geparkeerd staan. Lekwater dat door of langs beton sijpelt, wordt namelijk in meer of mindere mate basisch. De lak van een auto of motor is slecht bestand tegen alkalische vloeistoffen. De parkeergebouwen die wij op uitnodiging bezoeken zijn doorgaans lek. Beweerd wordt dat dit het geval is bij 80 tot 90% van alle bovengrondse parkeergarages en parkeerdaken. Waar of niet waar, duidelijk is wel dat er vaak iets mis is met de waterdichtheid van deze bouwwerken. In het artikel ‘Waar zit het lek?’ is aandacht besteed aan de uitvoering van de waterdichte voegafwerking. Met name de details zoals opstanden, hoeken en kruisingen vragen om vakmanschap. Hier worden de meeste uitvoeringsfouten aangetroffen. In de ontwerpfase valt nog meer te winnen. Het verhelpen van lekkage als gevolg van een verkeerde materiaalkeuze of een gebrekkige detaillering is immers ingrijpend en kostbaar. In dit artikel worden zes praktijkvoorbeelden gegeven waar het tijdens de voorbereidingsfase mis kan gaan. Doe er uw voordeel mee!

Losliggende afwerklaag zonder dilatatievoegprofielen

In geballaste dakconstructies is het waterdichte membraan de scheiding tussen de draagconstructie en het pakket daarboven. De materialen boven en onder het membraan worden geacht onafhankelijk van elkaar te bewegen. De praktijk leert vaak anders. De lagen raken toch min of meer verbonden. DSC03331-300De voegbewegingen in de draagconstructie leiden dan tot scheurvorming in de bovenlagen en in het membraan. Op de foto zien we de scheuren in een dak met een kunsthars gebonden drainagelaag op een bitumineuze bedekking. Het dak begon kort na oplevering al te lekken. Later zijn alsnog waterdichte dilatatievoegprofielen aangebracht.

Niet gesteunde voegwanden

Voegen die waterdicht worden afgewerkt met een al dan niet gelijmd rubber compressieprofiel of een kitvulling zijn kwetsbaar op de plaatsen waar auto’s passeren. DSC02201-300De druk van de passerende voertuigen manifesteert zich als trekkracht in de ongewapende voegwand. Elastisch voegvullingsmateriaal biedt onvoldoende tegendruk om de voegwanden te beschermen tegen afbrokkeling. Het behoeft geen nadere uitleg dat hemelwater hier gemakkelijk indringt.

Gesteunde voegwanden, maar verkeerde elastische afwerking

De foto hiernaast toont een dilatatievoeg 20141126_103349-300in een constructie van kanaalplaten met druklaag. De druklaag is aan beide zijden van de voeg afgewerkt met stalen hoekprofielen die op de kanaalplaten zijn bevestigd. Helaas kon de kit tussen het staal de voegbewegingen al snel niet meer volgen. De foto is acht jaar na oplevering genomen. Aan de schade onder het dek te oordelen lekte het dak toen al jaren.

Voegafwerking niet doorgezet bij de opstanden

DSC02203-300Een goede dakbedekking wordt in kuipvorm aangebracht. Dit principe geldt uiteraard ook voor een waterdichte voegafwerking. Het voegprofiel – of de waterdichte laag daarin – dient aan de einden verticaal te worden opgezet. Voegbewegingen eindigen immers niet in de kim.

Toepassing van aluminium voegprofielen in lange lengten

Het temperatuurverschil tussen zomer en winter van een parkeerdak kan zo’n 70 °C bedragen. Staal en beton hebben dezelfde uitzettingscoëfficiënt. Er is dus geen verschil in thermische lengteverandering van een stalen voegprofiel en de betonnen ondergrond. De uitzetting van aluminium is echter twee keer zo groot. Bij grote lengten kan zich dat wreken bij kruisingen en hoekstukken.

Voeg op verkeersdrempel

20140902_124302-300plusHet is verstandig de bovenzijde van voegprofielen iets boven het dakvlak aan te brengen. Het voegprofiel is weliswaar waterdicht, maar vervuiling door plasvorming van het harmonicarubber is niet aan te bevelen. Het aanbrengen van een dilatatievoeg op een flinke verkeersheuvel is echter teveel van het goede. Op de foto zien we de schade die is aangericht door spoilers en trekhaken.

NEN 6071 en voegafdichting

Een aannemer had opdracht een viaduct te realiseren op basis van een Design & Construct contract. Het kunstwerk diende 120 minuten brandwerend te zijn volgens norm 6071. De constructie zou worden opgebouwd uit betonnen kolommen, pijlerbalken en vooraf vervaardigde voorgespannen liggers. Deze liggers waren voldoende brandwerend maar de tussenliggende voegen stelde de ontwerpers voor een probleem.

Zoals de titel “Rekenkundige bepaling van de brandwerendheid van bouwdelen – Betonconstructies” al aangeeft, heeft NEN 6071 onder meer betrekking op het bezwijken van een betonconstructie bij brand. Aan de hand van onder meer de ligging van de wapening, de dekking en de kwaliteit van het beton van de individuele bouwdelen wordt bepaald of het draagvermogen lang genoeg intact blijft. De norm geeft daarnaast als randvoorwaarde dat de detaillering van voegen tussen prefab elementen zodanig moet zijn dat geen branddoorslag kan optreden.

Dit brengt ons op de kwaliteit van de brandwerende voegvulling. Hiervoor geldt NEN 6069. In deze norm is de experimentele bepaling van de brandwerendheid van bouwdelen met een scheidende functie vastgelegd. Daarbij moet worden gedacht aan brandwerende deuren en afdichtingen. In de uitgave “De essentiële bouwkundige controlepunten” (editie 2011-2012) van de vereniging Brandveilig Bouwen Nederland lezen we echter ‘Norm NEN 6069. In de praktijk wordt de EN 1366-4 gebruikt’.

Bevestiging wordt gevonden op onder andere de website van Applicom: ‘De NEN 6069 is inmiddels vervangen door diverse Europese normen, afhankelijk van het product. Aangezien het bouwbesluit echter nog altijd verwijst naar NEN 6068, en daarmee impliciet naar NEN 6069, wordt deze laatste norm wettelijk gezien als ‘brugdocument’,

Brandwerende afdichtingen kunnen alleen nog worden getest volgens de daarvoor geldende Europese testnorm Brandwerendheid 1366-4 ‘afdichtingen voor lineaire voegen’. De brandwerendheid wordt vervolgens vastgesteld met de Europese norm EN 13501-2.

Door de aannemer werd gekozen voor een voegvulling die 240 minuten vuur- en rookdicht is bij werkende voegen tot 200 mm.